Küresel piyasalar, merkez bankalarının faiz artırma beklentileri ve yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları körüklemesiyle satış baskısı altına girdi. ABD tahvil faizleri ve dolar endeksi rekor seviyelere ulaşırken, borsalarda karışık bir seyir izlendi.
Küresel tahvil piyasaları, merkez bankalarının faiz artırma beklentileri ve yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları körüklemesiyle satış baskısı altına girdi. ABD 10 yıllık tahvil faizi 2002’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, dolar endeksi Nisan 2025’ten bu yana en güçlü seviyesini gördü.
Enflasyonist baskıların sürmesi ve merkez bankalarının para politikalarını sıkılaştırma adımları, küresel tahvil piyasalarında satışların artmasına neden oluyor. Yükselen petrol fiyatları, enflasyon endişelerini artırarak başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının faiz oranlarını yükseltme ihtimalini güçlendiriyor.
Uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış, küresel borçlanma maliyetlerini yükseltirken hisse senedi değerlemeleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Bu hafta tahvil getirilerindeki sert yükselişlerin ardından bir miktar geri çekilme yaşansa da faizlerin yüksek seviyelerde kalması, küresel piyasalarda risk algısını artırdı.
ABD’de 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,34, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69 ile 2002’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Daha sonra bu oranlar sırasıyla yüzde 5,28 ve 5,61’e geriledi.
Tahvil faizlerindeki yükselişin etkisiyle dolar endeksi 102,2 ile Nisan 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Dolar endeksi haftayı yüzde 1 artışla 101,9 seviyesinden tamamladı. Fransa kaynaklı mali endişeler nedeniyle avrodaki düşüş de doları destekledi.
Altının onsu, tahvil getirilerindeki yükseliş ve dolara olan talebin artmasıyla bu hafta yüzde 3,4 değer kaybederek 4.141 dolara indi.
ABD’de tarım dışı istihdam eylülde 29 bin kişi artarak beklentilerin altında kaldı. İşsizlik oranı ise yüzde 4,2’ye çıktı. Bu verinin ardından Fed’in ekim ayında faiz artırımına gitme ihtimali yüzde 23’e indi.
Fed’in yakından takip ettiği çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ağustosta aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 3 arttı. Analistler, ABD istihdam verisinin piyasalardaki risk iştahını artırdığını ancak tahvil piyasasındaki satış baskısının haftalık bazda satışların hakim olmasına neden olduğunu belirtti.
G7 liderleri, küresel enerji piyasalarını istikrara kavuşturmak amacıyla 100 milyon varil petrolün 4 ay içinde serbest bırakılmasına karar verdi. Bu gelişmelere rağmen Brent petrolün varil fiyatı, jeopolitik risklerin etkisiyle haftalık bazda yüzde 3,5 artarak 102,3 dolara çıktı.
New York borsasında haftalık bazda Dow Jones endeksi yüzde 1,26, S&P 500 endeksi yüzde 0,27 değer kaybederken, Nasdaq endeksi yüzde 0,45 yükseldi. Avrupa borsaları ise enerji maliyetlerindeki artışın enflasyonist endişeleri tetiklemesiyle negatif seyretti. Avro Bölgesi’nde yıllık enflasyon yüzde 3,8 ile 3 yılın zirvesine ulaştı.
Fransa ve İngiltere’de tahvil faizleri son yılların en yüksek seviyelerine çıkarken, kamu borcuna ilişkin endişeler arttı. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 2,18, Almanya’da DAX 40 yüzde 0,70, Fransa’da CAC 40 yüzde 2,24 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 2,66 değer kaybetti.
Asya borsalarında yükselen tahvil getirileri ve petrol fiyatları risk iştahını baskıladı. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Çin hükümeti ekonomideki yavaşlamayı sınırlamak için destek politikaları açıklarken, Çin Merkez Bankası kredi faiz oranlarını düşürdü. Haftalık bazda Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,93 artarken, Güney Kore, Hong Kong ve Çin borsaları geriledi.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 4,88 düşüşle 12.270,18 puandan kapandı. Dolar/TL ise haftayı 49,1285 seviyesinden tamamladı.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye sürecindeki bazı fonlarda katılma payı sahiplerine 1 milyon lirayı aşmayacak ara ödeme yapılmasına karar verdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, fon piyasasındaki sorunun üstesinden gelindiğini belirterek, adaleti gözeterek meseleyi çözdüklerini ifade etti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de fon piyasalarındaki gelişmelere ilişkin hızlı hareket ettiklerini ve bulaşıcılığın yayılmasını engellediklerini söyledi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), KOBİ kredileri için büyüme sınırını yüzde 4,5’ten yüzde 5’e yükseltti ve Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranlarını düşürdü.
Ekonomistler, eylül ayı enflasyonunun (TÜFE) yüzde 2,18 artacağını tahmin ediyor. Yıllık enflasyonun ağustosta yüzde 31,51 iken eylülde yüzde 30,16’ya gerilemesi bekleniyor. Ekonomistlerin yıl sonu enflasyon beklentisi ise yüzde 29,66 olarak açıklandı.
