TİHEK, Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’ye engelli dostu yayın yapmadıkları gerekçesiyle uyarıda bulundu. Cezalar ise uyarıya dönüştürüldü.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’ye engelli bireylerin yayın hizmetlerine erişimini kısıtladıkları gerekçesiyle uyarıda bulundu. Kurum, bu kanalların engellilik temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar verdi.
RTÜK’ün 2019 yılında yürürlüğe giren ‘Sağırların, İşitme ve Görme Engellilerin Yayın Hizmetlerine Erişiminin İyileştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’ hükümlerine uyulmadığı tespit edildi. Başvurulara göre, söz konusu kanallar 5 yıldır yönetmelikte belirtilen yükümlülükleri yerine getirmedi.
Yapılan incelemelerde, Kanal 7, ATV, Show TV, NOW TV ve Star TV’nin görme engelliler için sesli betimleme gibi erişilebilirlik özelliklerini yayınlarına entegre etmediği belirlendi. Bu durumun, engellilik temelinde dolaylı ayrımcılık teşkil ettiği ve yayın hizmetlerine erişimde dezavantaj yarattığı sonucuna varıldı.
TİHEK, bu ihlaller nedeniyle ilgili kanallara ve RTÜK’e 17 bin 52’şer lira idari para cezası kesti. Ancak Kurul, bu cezaların uyarıya dönüştürülmesine karar vererek konunun takibi için RTÜK’e tavsiyede bulundu.
TİHEK, kararında 6701 sayılı Kanun’daki ayrımcılık yasağı ve 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun’daki erişilebilirlik düzenlemelerine atıfta bulundu. Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme çerçevesinde de bilgi ve iletişim hizmetlerinin engelliler için erişilebilir kılınmasının devletin pozitif yükümlülükleri arasında olduğunu hatırlattı.
Kurum, muhatap şirketlerin erişilebilirlik yükümlülüklerini yerine getirdiğine veya bu yönde çalışma yaptığına dair bilgi ve belge sunamadığını belirtti. Özellikle olağanüstü durumlarda yapılan yayınların işaret dili, ayrıntılı altyazı ve sesli betimleme ile sunulmasının hayati önem taşıdığı vurgulandı.
TİHEK, RTÜK’e gönderdiği tavsiyede, erişilebilirliğin mevzuat gerekliliğinin ötesinde, engelli bireylerin temel hak ve özgürlüklerini kullanabilmeleri için kritik bir rol oynadığını belirtti. Anadolu Ajansı’nın ‘Eller Konuşur’ projesi gibi iyi uygulama örneklerinin yaygınlaştırılması ve mevzuat ile uygulama arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi çağrısında bulundu.
